Burmistrz Kruszwicy odwołał dyrektora kruszwickiej biblioteki

• Z dniem 30 stycznia 2026 roku ze stanowiska dyrektora Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Przybyszewskiego w Kruszwicy odwołana zostanie Agnieszka Kułacz.

• Decyzję w tej sprawie podjął Burmistrz Kruszwicy Mikołaj Bogdanowicz. Oparto je na ustaleniach RIO, które zwróciło uwagę na błędy w umowie dotyczące zatrudnienia dyrektor biblioteki.

• W sprawie stanowiska rozpisano już konkurs. Obecna dyrektor może w nim startować.

Zarządzenie przewiduje trzymiesięczny okres wypowiedzenia, który jest równoznaczny z odwołaniem ze stanowiska. W tym czasie dyrektor zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Akt wszedł w życie z dniem podpisania.

[ZT]48829[/ZT]

W uzasadnieniu wskazano, że Agnieszka Kułacz została powołana na stanowisko dyrektora biblioteki na czas nieokreślony z dniem 1 stycznia 2011 roku.

Jak wskazano dalej, powołanie to nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, która obowiązuje od 1 stycznia 2012 roku.

[ZT]48817[/ZT]

„Powołanie dyrektora Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Kruszwicy na czas nieokreślony nastąpiło przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw.”

Przez kolejne lata przyjmowano interpretację, zgodnie z którą nowe przepisy nie miały zastosowania do dyrektorów bibliotek powołanych przed 2012 rokiem.

„Burmistrz Kruszwicy uznał, że zgodnie z treścią art. 8 ust. 6 nowe zasady powoływania nie mają zastosowania m.in. do dyrektorów bibliotek.”

„Wątpliwości interpretacyjne nowelizacji ustawy zostały wyjaśnione przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w stanowisku z dnia 20.11.2011 r., z którego wynikało, że obowiązek powołania dyrektorów instytucji kultury od dnia 1 stycznia 2012 r. na czas określony nie dotyczy dyrektorów bibliotek (…) którzy przed dniem 1 stycznia 2012 r. zostali powołani na czas nieokreślony.”

Zmiana oceny prawnej sytuacji nastąpiła po kontroli przeprowadzonej przez Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy.

„Zgodnie z wystąpieniem pokontrolnym nr RIO-KF-4104-12/2025 z dnia 13 maja 2025 r. Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 481/16 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygnatura akt I PK 91/16 stwierdziła, że dyrektor Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Kruszwicy powinien być powołany na czas określony od trzech do siedmiu lat.”

W uzasadnieniu wskazano, że orzecznictwo sądowe prezentuje odmienną wykładnię przepisów niż stanowisko ministerialne z 2011 roku.

„W w/w wyrokach dokonano wykładni przepisów ustawy nowelizującej (…) która jest odmienna od stanowiska Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.”

Zgodnie z tą wykładnią, od 1 stycznia 2012 roku nie istniała podstawa prawna do dalszego pełnienia funkcji dyrektora na czas nieokreślony.

„Stwierdza się, że w wyniku wprowadzonych zmian od dnia 1 stycznia 2012 r. nie ma podstawy prawnej do powoływania dyrektorów instytucji kultury na czas nieokreślony.”

W konsekwencji, jak zapisano w uzasadnieniu:

• „Stosunek prawny dyrektora Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Kruszwicy wygasł z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2012 r.”
• „Pomimo tych okoliczności prawnych Pani Agnieszka Kułacz wykonuje obowiązki dyrektora biblioteki bez formalnego powołania.”
• Wskazano, że zaistniała sytuacja wymaga uregulowania zgodnie z obowiązującym orzecznictwem.
• „W związku z powyższym zachodzi konieczność odwołania dyrektora zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym oraz powołania dyrektora instytucji kultury (…)”

Przed podjęciem decyzji o odwołaniu zasięgnięto opinii stowarzyzeń. W rzeczonej sprawie można było umowę przedłużyć na nowych warunkach. Zdecydowano jednak o konkursie. 

[ZT]48814[/ZT] 

RIO znalazło błędy

Podczas kontroli przeprowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Bydgoszczy stwierdzono, że Gmina Kruszwica nie podjęła działań mających na celu prawidłowe zatrudnienie Dyrektora Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej. Dyrektor tej instytucji została powołana na czas nieokreślony zarządzeniem Burmistrza z dnia 6 grudnia 2010 r., ze skutkiem od 1 stycznia 2011 r. Tymczasem z dniem 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa nowelizująca przepisy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, zgodnie z którą dyrektorzy instytucji kultury mogą być powoływani wyłącznie na czas określony od trzech do siedmiu lat. Od tego momentu zatrudnienie dyrektora na czas nieokreślony straciło podstawę prawną. 

Stanowisko to zostało jednoznacznie potwierdzone przez sądy administracyjne i Sąd Najwyższy (m.in. wyroki NSA z 22 listopada 2017 r. oraz SN z 27 kwietnia 2017 r.), które uznały, że kontynuowanie stosunku pracy zawartego na czas nieokreślony po wejściu w życie nowelizacji ustawy stanowi naruszenie prawa. Pomimo upływu ponad dekady od zmiany przepisów, zarówno ówczesny, jak i obecny Burmistrz Kruszwicy nie doprowadzili do zawarcia z dyrektorem nowej umowy zgodnej z obowiązującymi regulacjami. Tym samym przez wiele lat utrzymywano nielegalny stan zatrudnienia na stanowisku kierowniczym w instytucji kultury, co stanowi poważne naruszenie obowiązku przestrzegania prawa, a także rodzi potencjalne skutki w zakresie odpowiedzialności za brak nadzoru, ryzyko podważenia decyzji podejmowanych przez dyrektora oraz możliwość roszczeń ze strony innych podmiotów.

- Odpowiedzialność za powyższe ponoszą ówczesny oraz obecny Burmistrz, którzy nie podjęli czynności mających na celu zatrudnienie dyrektora samorządowej instytucji kultury na zasadach i w trybie określonym w art. 8 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw - czytamy w protokole RIO.

[ZT]48811[/ZT]