Zadowolenie z lokalnych samorządowców wyraźnie spada

W gminie Gniewkowo pojawiło się zawiadomienie dotyczące zamiaru przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawie odwołania burmistrza oraz Rady Miejskiej. Informację w tej sprawie podał Portal Kujawski.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby referendum mogło się odbyć, jego inicjatorzy muszą zebrać podpisy co najmniej 10 proc. osób uprawnionych do głosowania w gminie. W przypadku Gniewkowa oznacza to konieczność zgromadzenia nieco ponad 1 tys. ważnych podpisów. Inicjatorzy akcji deklarują jednak, że mają ich już ponad 2 tys. Po złożeniu list poparcia nastąpi ich weryfikacja przez komisarza wyborczego. Dopiero po pozytywnym zakończeniu tego etapu możliwe będzie formalne rozpisanie referendum.

[ZT]49691[/ZT]

Obecny burmistrz oraz Rada Miejska zostali wybrani w wyborach samorządowych w kwietniu 2024 roku. Oznacza to, że od rozpoczęcia kadencji minęło około półtora roku, a więc mniej niż połowa pięcioletniego okresu sprawowania władzy. Mimo stosunkowo krótkiego czasu od wyborów pojawiły się jednak głosy niezadowolenia części mieszkańców.

Inicjatorzy referendum w uzasadnieniu wskazują przede wszystkim na decyzje samorządu dotyczące zamiaru likwidacji szkół w Kijewie i Gąskach. Uchwały w tej sprawie zostały podjęte w listopadzie ubiegłego roku. Przedstawiciele władz gminy argumentowali je wysokimi kosztami utrzymania placówek w warunkach niżu demograficznego oraz obciążeniem dla budżetu samorządu.

Dodatkowym elementem, który – według inicjatorów – wpłynął na eskalację niezadowolenia społecznego, było niewpuszczenie części mieszkańców na uroczystą sesję Rady Gminy pod koniec roku. Wydarzenie to wywołało dalsze kontrowersje i stało się jednym z punktów odniesienia w dyskusji o relacjach między władzami a mieszkańcami. Łuski na oczach wyborców spadają także w innych miejscowościach. W Inowrocławiu nie udzielono głosu mieszkańcom dzieci niepełnosprawnych, co wywołało polityczną burzę. Administracja Arkadiusza Fajoka zmaga się z krytyką mieszkańców nie tylko w tym obszarze, choć entuzjazm po wyborach był spory. 

[DW]49676[/DW]

Jeżeli komisarz wyborczy zdecyduje o rozpisaniu referendum, jego ważność będzie uzależniona od frekwencji. Aby referendum było wiążące, udział w nim musi wziąć co najmniej 60 proc. liczby osób, które uczestniczyły w wyborach samorządowych w kwietniu 2024 roku. W przypadku referendum dotyczącego odwołania Rady Miejskiej oznacza to minimum 3 147 głosujących, natomiast w przypadku burmistrza – 2 855 wyborców, co wynika z niższej frekwencji w drugiej turze wyborów burmistrza.

Jeżeli wymagany próg frekwencji zostanie osiągnięty, o wyniku referendum zdecyduje większość ważnie oddanych głosów – za lub przeciw odwołaniu poszczególnych organów samorządu. Na obecnym etapie procedura referendalna znajduje się na etapie formalnym, a kluczowe znaczenie będzie miała weryfikacja zebranych podpisów.

Czy to jest normalne?

Empiryczne analizy dotyczące efektów „incumbency” (czyli statusu urzędującego) w wyborach wskazują również, że mimo początkowej przewagi wynikającej z większej rozpoznawalności i kontaktów z wyborcami, ta przewaga może maleć wraz z upływem czasu, szczególnie jeśli wyborcy nie są usatysfakcjonowani decyzjami podejmowanymi przez władze. W badaniach nad głosami popierającymi urzędujących polityków w wyborach lokalnych wykazano, że osobiste relacje oraz wiedza o działalności samorządowców mają istotny wpływ na ich ocenę — jednak nawet silny tzw. „personal vote” może tracić na znaczeniu, gdy rośnie krytyka wobec decyzji podejmowanych w trakcie kadencji, co w konsekwencji może prowadzić do spadku poparcia lub wzrostu skłonności do głosowania przeciwko urzędującym przedstawicielom.

Takie mechanizmy są szeroko analizowane w literaturze politologicznej jako element odpowiedzialności politycznej i cyklu wyborczego — wyborcy reagują na efekty polityki i działania władzy, a ich opinie ulegają zmianie w miarę trwania kadencji. Dzięki temu warunek efektów działań władz w czasie pełnienia funkcji jest jednym z kluczowych aspektów badań nad zachowaniami wyborczymi i dynamiką poparcia dla reprezentantów samorządu.

[ZT]49681[/ZT]