Nowy raport WEI: krytyka rządowych planów dotyczących systemu ROP

• Warsaw Enterprise Institute (WEI) opublikował raport, w którym krytycznie ocenia projektowane przez rząd zmiany w systemie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).

• Według autorów analizy, nowe rozwiązania, zamiast nawiązywać do efektywnego modelu czeskiego, mają w praktyce przypominać scentralizowany system węgierski, który w latach 2012–2023 doprowadził do spadku poziomów recyklingu i wzrostu kosztów dla konsumentów.

Raport przygotował Andrzej Strojny. Wskazuje on, że wprowadzana „opłata opakowaniowa” ma charakter para-podatku, a jej skutki mogą negatywnie odbić się zarówno na przedsiębiorcach, jak i gospodarstwach domowych.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało, że system ROP zostanie scentralizowany w rękach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. To właśnie ta instytucja miałaby pełnić rolę głównego operatora i pobierać nowe opłaty od producentów. WEI zwraca uwagę, że mechanizm ten jest zbliżony do rozwiązań wprowadzonych na Węgrzech, gdzie – jak podaje raport – poziom recyklingu opakowań spadł z 59,3 proc. do 44,6 proc.

W analizie wskazano kilka zagrożeń wynikających z proponowanych zmian: opłata określana jako „opakowaniowa” ma charakter para-podatku i może prowadzić do wzrostu cen produktów, producenci utracą kontrolę nad wydatkowaniem środków, co – zdaniem autorów raportu – zmniejszy ich motywację do inwestowania w ekologiczne rozwiązania, system scentralizowany w NFOŚiGW może działać na zasadach podobnych do innych państwowych monopolistów, ustalając stawki uśrednione i nieuwzględniające lokalnych uwarunkowań oraz odpowiedzialność za realizację unijnych celów recyklingowych zostanie rozmyta pomiędzy instytucję centralną a gminy, co może utrudniać egzekwowanie efektywności.

WEI podkreśla, że rozwiązania sprawdzające się w innych państwach – m.in. w Czechach, Belgii czy Francji – opierają się na współpracy producentów z samorządami w ramach organizacji non-profit. Według raportu taki model pozwala skuteczniej realizować cele środowiskowe, ogranicza koszty i nie generuje dodatkowych obciążeń podatkowych dla konsumentów.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska na razie nie odniosło się szczegółowo do przedstawionych przez WEI zarzutów.

[ZT]45767[/ZT]

[ZT]45765[/ZT]