Zamknij
REKLAMA

Międzynarodowe Święto Poezji: Gopło inspiracją dla poetów

19:44, 21.03.2021 | Magdalena Jagiełłowicz, fot. Przemysław Bohonos

- Kruszwica i Gopło tworzą jedność. Nie można mówić o Kruszwicy bez nawiązania do Gopła. Jan Długosz nazwał Gopło "Mare Polonorum". Gopło jest największym jeziorem Pojezierza Wielkopolsko-Kujawskiego - pisze Magdalena Jagiełłowicz. 

Jest to dziewiąte pod względem jezioro w Polsce. Kult Gopła trwa. Jezioro - legenda związana jest z początkiem państwa polskiego. Przez Juliusza Słowackiego nazwana "słowiańską wodą pamięci".

Wybitni twórcy szukali nad Gopłem natchnienia. Nie tylko mieszkający tu: Józef Kościelski autor m.in. "Sonetów Nadgoplańskich", Jan Kasprowicz twórca "Cyklu nadgoplańskich sonetów" (pierwsze utwory wydał pod pseudonimem "Goplanicz") i Stanisław Przybyszewski, który tak pisał: "to jezioro tak zrosło się z moją duszą, że siebie bez Gopła pomyśleć nie mogę. A moje serce resztką sił bijące, kochało dużo na świecie, ale nie kochało tak silnie jak tę nadgoplańską okolicę." Autor urodził się w Łojewie i tu leży w miejscowości Góra blisko Gopła.

Źródłem inspiracji było Gopło także dla: Klemensa Janickiego, Franciszka Jezierskiego, Cypriana Kamila Norwida, Juliusza Słowackiego, Juliana Ursyna Niemcewicza, Ignacego Krasickiego, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Wincentego Pola, Marii Konopnickiej, Teofila Lenartowicza, Stanisława Helsztyńskiego, Czesława Miłosza i współczesnego poety Zbigniewa Jerzyny, który pisał w wierszu pt "Gopło":

"Przyjrzyj się wodzie jeziora

jest taka błękitna, taka Polska

szumią w niej zatopione lasy

szept Piastów pod piaskiem dna.

(...) z twoich kropli rodzi się sens życia.

O Gopło, Gopło - nie przeminiesz nigdy"

Kult Gopła pobrzmiewał także w walkach narodowych i wyzwoleńczych, było Gopło symbolem polskości. Wspomnieć należy takie nazwy jak Towarzystwo Gimnastyczne Sokół Nadgoplański (1863), "Baon Nadgoplański (1919), "Szwadron Nadgoplański".

Powiedzenie "... dopóty woda w Gople, póty Polska nie zginie..." jest dowodem na wielkie znaczenie Gopła w świadomości narodu polskiego. Te słowa przypisywane są odpowiednim działaczom kręgu Joachima Lelewela - 1860 r.

Ogólnopolskie Literackie Spotkania Pokoleń Kruszwica-Kobylniki

W roku 2019 odbyły się XXXI Ogólnopolskie Literackie Spotkania Pokoleń Kruszwica-Kobylniki (tylko cztery pierwsze były poza Kruszwicą).Od trzynastu lat wzbogacone almanachem poetyckim. Zbiór wierszy w almanachach to wynik konkursu literackiego (tylko ci poeci, którzy zakwalifikowali się do udziału w spotkaniach swoimi wierszami zapełniają almanach poetycki). Na uczestników czekają nagrody i almanach w prezencie.

Tytuły almanachów 

Kujawskie Czakramy 2007

Echa z Wody 2008

Ślady Dotyku 2009

Z ziemi przychylnej 2010

Tu zakwitają wiersze 2011

Słowiańska woda pamięci 2012 (płyta pt. Nadgoplańskie szepty. Jedyny almanach z płytą. Utwory poetów spotykających się w Kobylnikach)

Zapisywanie życia 2013

Z ogrodów przyszłości 2014

Z kujawskiej chaty 2015

Źródło 2016

W drodze 2017

100 wierszy 2018

Wspomnienia mają się dobrze 2019

Jak widać tytuły nawiązują do jeziora Gopła. Przez cztery dni Spotkań Poetyckich, poeci oddychają czarem słowiańskiej wody. Łączy ich magia nadgoplańskiego miejsca. Funkcjonuje pojęcie "Genius loci" dla tego szczególnego miejsca nad Gopłem. W roku 1989 odbyło się pierwsze spotkanie w Wenecji k. Żnina. W Kruszwicy-Kobylnikach w roku 1993. 

Róża Zalewska (laureatka OLSP), poetka

"Kolejny raz Poeci jak łódki

w żagle łapię

pomyślny nadgoplański

wiatr

powoli wracają do domów"

Poeci corocznie poznają nadgoplański Świat i historię piastowskiego grodu.

Urszula Krajewska-Szeligowska uczestniczka OLSP, poetka wiersz pt. "Kruszwica"

"Kiedy mnie zapomnisz

Rozgoszczę się

u stóp Mysiej Wieży

siądę w cieniu (...)

Wsłucham się w szum jeziora (...)

Czas nie istnieje

A ja jestem Goplaną"

Kruszwica stała się symbolem niepodległej Polski, symbolem formowania się państwowości polskiej.

Maria Konopnicka

"Wstańcie, sioła! Wstańcie, grody! Ruszcie z brzegów Gopła wody! Bijcie dzwony od Kruszwicy,

Skróś Piastowej mej ziemicy!"

Ewa Lewańska - malowała przyrodę nadgoplańską. Jej reprodukcje obrazów znalazły się  w almanachu "Z ogrodów przeszłości" 2014.

Jolanta Kowalska, uczestniczka OLSP w utworze "Powroty" stwierdza, że Gopło ma moc terapeutyczną "Kiedy betony doskwierają zanadto".

Marzenna Lewandowska (poetka, uczestniczka OLSP

"Pan Jezus z piórem w kieszeni

włóczy się nad Gopłem i czeka"

Zofia Migała (uczestniczka OLSP)

"rozdzwoni się poranek

nad Gopłem (...)

pajęczyna mgieł nocnych (...)

Okrywa toń"

Małgorzata Lewandowska (uczestniczka OLSP)

"z daleka

zza przeczuć

na przełaj

przyfruną poeci - nad Gopło" 

W wierszu Małgorzaty Lebdy, uczestniczki OLSP pt. "Echo" czytamy:

(...) wyciągnąć echa z wody

żeby nas wołały...

Chyba wołają. Skoro Goplana,

królowa kruszwickiego jeziora

znalazła się w wielkim poemacie"

Teresa Brauer (uczestniczka OLSP) w wierszu "Gopło":

"(...) Gopło jest ciszą

(...) jest życiem

(...) baśnią jest"

"(...) w dobie mechanizacji

W czasie gonitwy i materialnych priorytetów

tylko poezja ocala to,

co ludzkie piękne, z serca płynące (...)"

Jan Twardowski

Tekst opracowany na podstawie wstępów do almanachów Elżbiety Nowosielskiej i Leszka Żulińskiego. Opracowała Magdalena Jagiełłowicz.

[POGODA]1616352243637[/POGODA]
 

(.)

Internautka
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
0%