Radni też interweniowali w sprawie kormoranów. Co na to ministerstwo?

• W jednych z naszych grup na popularnym portalu społecznościowym Facebook odbyła się dyskusja w sprawie kormoranów.

• Jak się okazuje w ubiegłym roku w tej sprawie interweniowali radni zgromadzeni w Komisji Budżetu i Rozwoju Gospodarczego.

• Stosowne pismo zostało złożone w czerwcu ubiegłego roku. Co w sprawie kormoranów nad Gopłem odpowiedziało ministerstwo?

Jak informuje nasz portal, radny Maciej Szpolorowski, Komisja Budżetu i Rozwoju Gospodarczego Rady Miejskiej w Kruszwicy skierowała do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oficjalne pismo z prośbą o interwencję w sprawie – jak wskazano – „nadmiernie wzrastającej populacji wolnożyjącej dzikiej zwierzyny” na terenie gminy. Sprawa była bowiem przedmiotem posiedzenia komisji zwołanej 5 czerwca przez przewodniczącego komisji, radnego Bartłomieja Dzwoniarkiewicza. Oprócz kormoranów radni wskazali jako problem gęsi, żurawie, dziki i bobry. Konieczne jest bowiem zdaniem samorządowców „prowadzenie działań mających na celu przepędzanie i odstraszanie zwierząt od upraw i terenów rolnych oraz odławianie nadmiernie zagęszczonej populacji".

W piśmie radni zwrócili się „z prośbą o interwencję w sprawie nadmiernie wzrastającej populacji wolnożyjącej dzikiej zwierzyny: gęsi, żurawi, kormoranów, dzików i bobrów, występującej na terenie Gminy Kruszwica, powodujących znaczne szkody w uprawach rolnych”. Jednocześnie wnoszą o interwencję „w sprawie braku wypłaty odszkodowań rolnikom za szkody wyrządzone przez ptactwo”.

Autorzy pisma podkreślają, że Gmina Kruszwica położona jest nad jeziorem Gopło, a wody jeziora oraz przyległe tereny należą do Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia. W ocenie radnych to właśnie ten fakt „w znacznej mierze przyczynia się do nadmiernego rozrostu populacji dzikiej zwierzyny oraz ptactwa”.

Jak wskazano w dokumencie, szczególnie dotkliwe są szkody powodowane przez gęsi i żurawie, które „żerują na polach wyrządzając poważne szkody w uprawach rolnych, co niejednokrotnie zmusza rolników do kilkukrotnego przesiewania zbóż i pociąga za sobą znaczne nakłady finansowe”

Radni w czerwcowym piśmie zwrócili również uwagę na problem kormoranów, które – jak opisano – „dziesiątkują ryby w stawach, narażając na straty ich właścicieli”.

::news{"type":"see-also","item":"50084"}

Ograniczenia prawne 

W piśmie podniesiono, że „obecnie obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na płoszenie zwierzyny bez uzyskania stosownej zgody”, a także „nie przewidują wypłaty rekompensat za szkody w uprawach spowodowane przez ptaki”. Zdaniem komisji, rolnicy z terenu gminy skarżą się na narastające problemy wynikające z rozrastającej się populacji dzikich zwierząt i ptaków, dlatego zwrócili się do radnych .z prośbą o pomoc w tej sprawie.

.W posiedzeniu na ten temat wzięli udział: Bartłomiej Dzwoniarkiewicz, Katarzyna Luzińska, Łukasz Kowalski, Maciej Szpolorowski oraz zaproszeni goście: Adam Pilarski – Zastępca Burmistrza Kruszwicy, Tomasz Łapicz – Dyrektor Wydziału Organizacyjnego, Andrzej Sieradzki – Dyrektor Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia, Jan Dziwnik – Prezes Koła Łowieckiego Kormoran, Jacek Grabowski – Łowczy Koła Łowieckiego Kormoran, Mirosław Bartkowski – Prezes Koła Łowieckiego Piast, Maciej Imański – Łowczy Koła Łowieckiego Piast, Jakub Meler – Łowczy Koła Łowieckiego Nadgoplańskie, Tomasz Wijaszka – Przedstawiciel Izby Rolniczej, radni Rady Miejskiej w Kruszwicy: Dariusz Augustyniak, Tomasz Frejliszek, Sebastian Sobecki, Dariusz Zdziarski, Justyna Mądrowska – Sołtys Sołectwa Racice oraz przedstawiciele rolników.

::addons{"type":"history"}

Co na to ministerstwo?

Ministerstwo przypomniało, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 września 2015 r. (sygn. akt K 20/14) obecne regulacje dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzane przez pięć gatunków zwierząt – żubry, wilki, niedźwiedzie, rysie i bobry – są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2.

Resort powołał się również na wcześniejsze orzeczenie z 21 lipca 2014 r. (sygn. akt K 36/13), w którym Trybunał Konstytucyjny sprzeciwił się całkowitej automatyzacji refundacji szkód. W uzasadnieniu wskazano, że odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa powinna być powiązana z oceną działań prewencyjnych podejmowanych przez właścicieli i posiadaczy mienia.

Jak podkreślono w cytowanym stanowisku Trybunału, działania zapobiegawcze „pozwalają z jednej strony na ochronę zagrożonych gatunków, które mogą swobodnie występować w formie dziko żyjącej, z drugiej zaś zapobiegają powstawaniu szkód w gospodarce człowieka lub je minimalizują”. W połączeniu z obowiązującymi zasadami odpowiedzialności ma to – według Trybunału – realizować standardy konstytucyjne.

Możliwości działań prewencyjnych

Ministerstwo wskazało, że obecnie – na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody – regionalni dyrektorzy ochrony środowiska mogą, na wniosek zainteresowanych podmiotów, wydawać zezwolenia m.in. na płoszenie i niepokojenie zwierząt objętych ochroną oraz na eliminację osobników gatunków objętych ochroną częściową.

Dodatkowo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska lub minister właściwy do spraw środowiska – w przypadku obszaru parku narodowego – może wydać zezwolenie na eliminację osobników gatunków objętych ochroną ścisłą.

Resort zaznaczył, że decyzje te mają charakter uprawniający, a nie nakazowy. Oznacza to, że podmiot, który uzyskał zgodę na odstępstwo od zakazów, może z niej skorzystać w całości lub części, lecz nie ma takiego obowiązku. W odpowiedzi podkreślono również, że w ostatnich latach nie zgłaszano problemów z uzyskiwaniem zezwoleń na płoszenie zwierząt chronionych.

Projekt ustawy o rekompensatach

W kontekście postulatów dotyczących wypłaty odszkodowań za szkody powodowane przez ptaki ministerstwo poinformowało, że 3 czerwca 2025 r. odbyło się wspólne posiedzenie sejmowych komisji: Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedmiotem obrad był poselski projekt ustawy o rekompensatach za szkody wyrządzone przez ptaki (druk nr 258). Projekt zakłada ustanowienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody powodowane przez kormorany, gęsi, żurawie i łabędzie. Zdecydowano o podjęciu dalszych prac nad ustawą.

Okresy polowań i współpraca z kołami łowieckimi

Odnosząc się do wniosku o wydłużenie okresu polowań na gęsi w województwie kujawsko-pomorskim, resort wskazał, że wymagałoby to nowelizacji rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne. Sprawa – jak zaznaczono – zostanie poddana analizie. Ujednolicenie okresów polowań w regionach o największej koncentracji gęsi mogłoby, zdaniem ministerstwa, ograniczyć skalę szkód, zwłaszcza gdy terminy w sąsiednich województwach są różne.

W piśmie zwrócono także uwagę na możliwość podejmowania działań w ramach obowiązujących terminów polowań poprzez współpracę z właściwymi terytorialnie kołami łowieckimi. Wskazano również, że właściciele i posiadacze gruntów – zgodnie z art. 47 ust. 1 Prawa łowieckiego – mają obowiązek współdziałać z dzierżawcami i zarządcami obwodów łowieckich w zabezpieczaniu gruntów przed szkodami, o których mowa w art. 46 ustawy.

::news{"type":"see-also","item":"50066"}

::news{"type":"see-also","item":"50065"}