Dziś Święto Niepodległości. Kruszwica wolność odzyskała w trakcie Powstania

• Do Kruszwicy dociera wieść o wybuchu walk w Poznaniu.
• O godz. 20:00 Sołtysik zwołuje Radę Ludową w lokalu Szaflerowej.
• Uchwały zapadają w pełnej konspiracji – decyduje się nawiązać kontakt z Radami Ludowymi okolicznych wsi, przekazać wieści o wydarzeniach w Poznaniu i postawić lokalne oddziały w stan gotowości.

• Wyznaczeni emisariusze ruszają do wiosek z instrukcjami.
• W miejscowościach o dominacji ludności niemieckiej należy znaleźć zaufanych Polaków i zorganizować samoobronę.
• Sołtysik udaje się do Inowrocławia, aby uzgodnić wspólne działanie w celu równoczesnego rozbrojenia niemieckich garnizonów. Rozmowa z tamtejszą Radą Ludową i Radą Żołniersko-Robotniczą kończy się pesymistycznie — brak wiary w powodzenie.

• Wieści o postępach walk w Poznaniu docierają do Kruszwicy różnymi drogami, emisariusze donoszą o wzroście entuzjazmu w okolicznych wsiach.
• Wbrew chłodnej postawie Inowrocławia, kruszwicka organizacja kontynuuje przygotowania do samodzielnego działania.

• Powstańcy kruszwiccy kontaktują się z oddziałami w Strzelnie i ustalają równoczesny moment wystąpienia.
• Plan działań opracowuje ppor. Czesław Prusinowski.
• Jako sygnał do wybuchu powstania ustala się podpalenie dużego stogu słomy w okolicy Kruszwicy.

• W godzinach wieczornych ma rozpocząć się zbrojne wystąpienie.
• Emisariusze rozwożą rozkazy o rozpoczęciu walk.
• Gotowe są czujki, łączność telefoniczna oraz sieć gońców.
• O godz. 20 Aniela Stylo podsłuchuje rozmowę kapitana Contacka z Bydgoszczą – kodowe hasło „groch i fasola” oznacza transport amunicji.
• Powstańcy informują Sołtysika i grupują się w hotelu Daleszyńskiego.
• Delegacja polska konfrontuje Contacka; po naciskach Niemiec zgadza się udać na zebranie i tłumaczyć sytuację.

• Do miasta dociera informacja o przybyciu trzech wagonów amunicji.
• Powstańcy zmuszają Contacka do udania się wraz z nimi na stację.
• W rejonie targowiska padają pierwsze strzały. Oddział Grenzschutzu zostaje rozbrojony i odprowadzony do hotelu Daleszyńskiego.
• Contack wydaje rozkaz złożenia broni przez oddział niemiecki stacjonujący w szkole – broń zostaje przejęta przez Polaków.

• Dwa wagony amunicji są rozładowane i zostają zdobyte przez powstańców.
• Wywiązuje się wymiana ognia z transportem – ciężko ranny zostaje harcerz Marcin Tymkowski.
• Lokomotywa z jednym wagonem odjeżdża do Strzelna, gdzie później zostaje przechwycona przez polskie oddziały.

• W Łagiewnikach zapłonie stóg słomy — ognista łuna jest sygnałem dla całej okolicy do rozpoczęcia działań.
• Oddziały polskie w okolicznych wsiach spontanicznie rozbrajają niemieckie załogi.

• Urząd Pocztowo-Telefoniczny zostaje opanowany; niemieckich pracowników zwolniono.
• Obsłużenie centrali telefonicznej przejmują Polacy.
• Podobnie zostaje zajęty i zabezpieczony dworzec kolejowy.
• Robotnicy kolejowi rozbierają część toru, uniemożliwiając niemieckie posiłki z Inowrocławia.

• Powstaje sztab; dowództwo obejmuje ppor. Prusinowski, a administrację i logistykę Wacław Sołtysik.
• Uzbrojono oddziały, ustawiono czujki na podejściach do Kruszwicy i zabezpieczono mosty na Gople.
• Cała miejscowość żyje w atmosferze niepokoju — wielokrotnie ogłaszane są fałszywe alarmy.
• Mimo chaosu polskie siły odnoszą pełny sukces — Kruszwica zostaje wyzwolona.

• Napływają pierwsze wieści o rozbrojeniach w Pieckach, Chełmcach, Jerzycach, Paprosie i innych miejscowościach.
• Do Kruszwicy zaczynają przybywać umocnione oddziały powstańcze z okolic.
• Amunicję i zdobyte karabiny maszynowe składuje się w hotelu Daleszyńskiego.
• Ustalono strukturę dowodzenia i rozpoczęto organizację sił porządkowych.

[ZT]47288[/ZT]

[ZT]47281[/ZT]

 [ZT]47280[/ZT]