Sto zapowiedzi i zero konkretów. Kolejna obietnica rządu bez realizacji

• Warsaw Enterprise Institute stoi na stanowisku, że mechanizm zarządzania tymczasowego aresztowania musi zostać poddany reformie. W kwietniu 2025 roku liczba osób objętych tym środkiem zapobiegawczym wyniosła niemal 11 proc. całej populacji więziennej.

• Politycy partii rządzących wielokrotnie deklarowali rozpoczęcie prac nad reformą, jednak po dwóch latach od zmiany władzy sytuacja pozostaje bez zmian.

• Zdaniem autorów stanowiska, działania poprzedników nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla braku decyzji obecnych rządzących. Institute wzywa obóz rządzący do intensyfikacji działań, wskazując na brak realizacji zapowiadanych zmian.

W debacie publicznej pojawiają się liczne oskarżenia dotyczące chaosu prawnego oraz odpowiedzialności za stan sądownictwa. Zdaniem Warsaw Enterprise Institute, pomimo licznych wypowiedzi i sporów politycznych, brakuje konkretnych działań przekładających się na realne zmiany istotne z punktu widzenia obywateli. W ocenie organizacji, trudności w przeprowadzeniu reformy w zakresie tymczasowego aresztowania podważają zapowiedzi kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości.

W lutym 2025 roku komisja działająca przy Ministerstwie Sprawiedliwości przygotowała projekt nowelizacji przepisów prawa karnego, obejmujący m.in. możliwość stosowania tzw. aresztu elektronicznego. Rozwiązanie to miało stanowić odpowiedź na zarzuty dotyczące nadużywania tymczasowego aresztowania. Do końca roku nie doszło jednak do wprowadzenia proponowanych zmian.

Na problem nadużywania tymczasowego aresztowania zwraca uwagę także Fundacja Court Watch Polska. Z jej analiz wynika, że w latach 2017–2021 znaczna część sędziów rejonowych nigdy nie oddaliła wniosku o zastosowanie tego środka. Badania wskazują również na niski poziom świadomości społecznej w zakresie znaczenia tymczasowego aresztowania oraz jego konsekwencji. Polska należy do krajów Unii Europejskiej o jednym z najwyższych wskaźników stosowania tego środka zapobiegawczego.

[ZT]48296[/ZT]

Choć w 2024 roku odnotowano spadek liczby osób objętych tymczasowym aresztowaniem, zdaniem autorów stanowiska problem nadużyć nie został rozwiązany. Wskazywane są przypadki wieloletniego pozbawienia wolności bez prawomocnego wyroku, zakończonego uniewinnieniem.

Warsaw Enterprise Institute podkreśla, że tymczasowe aresztowanie, stosowane zgodnie z przeznaczeniem, pełni istotną funkcję procesową, jednak jego nadużywanie – w połączeniu z przewlekłością postępowań – prowadzi do poważnych konsekwencji społecznych. W ocenie organizacji, brak decyzji legislacyjnych w tej sprawie świadczy o opieszałości decydentów i rodzi wątpliwości co do skuteczności zapowiadanych reform wymiaru sprawiedliwości.

[ZT]48295[/ZT]

[ZT]48291[/ZT]