Fajerwerki – nie taki diabeł straszny, jak go malują [KOMENTARZ]

„Fajerwerki w Krakowie to nie tylko sylwestrowa oprawa widowiska, ale element kulturowego dziedzictwa miasta – wielowiekowa tradycja…” – komentowała całoroczny zakaz używania fajerwerków w Krakowie Marta Smolińska, prezes Stowarzyszenia Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki.

Warsaw Enterprise Institute już kilka lat temu opublikował raport pt. „Branża pirotechniczna w Polsce”, w którym wskazano ekonomiczne znaczenie branży, o czym w mediach mówi się mało albo wcale. Zamiast ulegać emocjom zachęcamy do racjonalnej analizy korzyści oraz kosztów płynących z używania fajerwerków. 

W Polsce obywatel może legalnie używać pirotechniki jedynie w noc sylwestrową, a za odpalenie petard w innym terminie grozi kara finansowa. W parlamencie trwają rozmowy nad ogólnopolskim zakazem, na wzór Holandii. Pojawiły się dwa projekty ustaw, autorstwa KO oraz Lewicy. Pierwszy z nich pozostawia pewną autonomię samorządom w sprawie przyzwolenia na „strzelanie” w Sylwestra, zaś ten drugi jest jeszcze bardziej radykalny. Równocześnie coraz więcej miast decyduje się na wprowadzanie ograniczeń i zakazów na własną rękę.

Fajerwerki są głęboko zakorzenione w tradycji naszego kraju. Towarzyszą nam nie tylko w okresie Nowego Roku, ale także przy okazji festiwali, świąt oraz innych ważnych chwil w życiu. Wiele organizacji podnosi kwestię wypadków związanych z używaniem petard oraz ich negatywnego wpływu na zwierzęta, jednakże Polacy lubią fajerwerki. W 2023 roku ze środków pirotechnicznych skorzystało 65 proc. osób, według badania Ogólnopolskiego panelu Badawczego Ariadna. Głosy broniące dostępu do pirotechniki nie są motywowane jedynie „walką o kulturę”, lecz wymiernymi wartościami gospodarczymi. O ekonomiczną ekspertyzę skutków potencjalnego zakazu fajerwerków zwrócił się w tym roku premier Donald Tusk, w piśmie do Marszałka Sejmu.

Branża Pirotechniczna w Polsce wygenerowała w 2024 roku 769 mln PLN, co przełożyło się na 94 mln PLN wpływów do budżetu państwa, z tytułu VAT. Polska jest na tym polu globalnym graczem, zajmując 5-tą lokatę pod względem wartości eksportu oraz importu fajerwerków. Jednocześnie branża pirotechniczna podlega ścisłej regulacji, a polskie prawo jest dużo bardziej rygorystyczne niż przepisy unijne. W debacie publicznej nie możemy pomijać faktu ogromnej redukcji miejsc pracy w sektorze, do czego potencjalnie dojdzie jeśli prawo ulegnie zaostrzeniu.

Wiele firm rodzinnych w Polsce (najczęściej są to małe przedsiębiorstwa) działa w branży pirotechnicznej. Dla pracujących w nich osób, sprzedaż fajerwerków to albo podstawowe, albo uzupełniające źródło dochodów, szczególnie w okresie poprzedzającym Nowy Rok. Firmy takie działają na lokalnych rynkach, na obszarze jednej lub kilku sąsiadujących ze sobą gmin, dlatego zakazy lokalne stanowią dla nich znaczącą barierę.

Warsaw Enterprise Institute jako pierwsza instytucja w Polsce postanowiła przyjrzeć się znaczeniu tej branży pod kątem gospodarczym. We wspomnianym raporcie zwracamy uwagę na to jak podzielona jest opinia społeczna na tym polu, uwzględniamy zarówno argumenty „za” jak i „przeciw”, jednakże zamiast ulegać emocjom, koncentrujemy się na liczbach.

[ZT]48697[/ZT]

[ZT]48691[/ZT]

[ZT]48690[/ZT]